مطالعه علمی پرچم ها و معنا و مفهوم و سیر تحول آنها «پرچم شناسی» نام دارد. این علم به مطالعه علمی تاریخچه و سیر تحول پرچم ها و معنا و مفهوم نهفته در رنگ ها و علایم موجود در پرچم دارد کشورها و سایر سازمانها و شرکت ها می پردازد و درباره مراسم برافراشته شدن و پایین آوردن و احترام پرچم به مطالعه علمی دست می زند و در این جهت از آداب و رسوم و تلقی ملت ها از پرچم کشور خویش سود می جوید.
پرچم، بیرق و درفش در لغت به تکه‌ای پارچه گفته می‌شود که معمولاً دارای نقش‌های رنگی بر روی آن بوده و برای علامت دادن و تزئین و برای مشخص شدن یک ملت یا یک کشور به کار می‌رفته است. پرچم در اصل لغتی ترکی است که به موی نوعی گاو کوهی گفته می‌شود و دسته‌ای از این مو را بر سر یک چوب یا بالای نیزه درفش نصب می‌کرده اند، چنانکه مشهور است چنگیزخان پرچمی داشته که شامل ۹ دسته موی دم اسب بوده است. استفاده از پرچم در میان ملل، ریشه‌ای تاریخی دارد و تاریخ استفاده و پیدایش آن به حدود ۵ هزار سال قبل باز می‌گردد.
بشر در طول اعصار و قرون برای نشان دادن میهن پرستی و ابراز شجاعت پرچم کشور خویش را به میادین نبرد می برده است. به همان اندازه که طرح، شکل و رنگ در پرچم کشورها متنوع است، کاربرد آن در طول تاریخ نیز متفاوت بوده است. گاه از آن به عنوان نشانه وحدت استفاده می شده و گاه کاربرد تزئیناتی داشته است. گاه در جبهه های جنگ عامل تقویت روحیه رزمندگان بوده و برای برافراشته ماندن آن جانها نثار شده و گاه به عنوان تجلیل، شهدای راه میهن را در آن می پیچیده اند. امروزه نیز پرچم ها در جبهه های جنگ به کار می رود و همچنین برای جشنها و مراسم سرور ملی و وقایع بزرگ و کوچک مورد استفاده قرار می گیرد. در تاجگذاری ها، جشن های سالگرد استقلال یا آزادی، مراسم سوگواری برای شخصیت های بزرگ ملی و میهنی و در مواقع انتخابات و یا در مراسم ورود ایثارگران در راه سربلندی و افتخار میهن به کشور خویش از پرچم ملی کشورها استفاده می کنند. روی هم رفته پرچم نشانه تشخص، سرفرازی، وحدت و تشخیص خودی از بیگانه است و بر هر تبعه کشوری لازم است که هر کجا در هر شرایطی که باشد به پرچم کشور خویش احترام گذارد و آن را از گزند حوادث محفوظ دارد.
اقوام، پیروان ادیان و دولت-ملت‌های مختلف، در طول تاریخ برای ایجاد تمایز میان هویت خود با دیگران، از پرچم طراحی‌شده و نمایانگر باورهای خود استفاده کرده‌اند. نخستین پرچم‌های رسمی در کشورهایی مانند چین برای مشخص کردن بخش‌های مختلف ارتش به کار می‌رفت. بیشترین تغییر و تحولات پرچم‌ها مربوط به کارکردهای آن‌ها در دریا بوده است. کشتی‌ها پرچم‌ها را برای شناسایی از فاصله‌ی دور و بسیاری مقاصد دیگر استفاده می‌بردند. برخی پرچم‌های مشهور مانند پرچم‌های هلند و اسپانیا مشخصاً برای کاربرد دریایی طراحی شده بودند.
پرچم به عنوان نماد در مصر قدیم، آشور و نزد یهودیان معمول بوده است. یونانیان ابتدا قطعه‌ای زره را که بر نیزه‌ای نصب شده بود به عنوان پرچم به کار می‌بردند. در نزد رومیان نیز پس از اینکه قسطنطنیه به مسیحیت گروید پرچم به صورت پارچه‌ای ابریشمین به رنگ ارغوانی که نام حضرت عیسی به حروف یونانی بر آن نقش شده بود، رایج شد. کشور اسپانیا در جنوب غربی اروپا و شبه جزیره‌ایبریا واقع شده است. پرتغال تنها کشور همسایه اسپانیا در این شبه جزیره است. کوه‌های پیرنه در شمال شرق اسپانیا مرز طبیعی این کشور با فرانسه و سایر کشورهای اروپایی است؛ همین امر باعث شده که اسپانیا از بسیاری از حوادث و وقایع قاره اروپا دور بماند. از جمله آن بی طرفی اسپانیا در جنگ‌های اول و دوم است.
در صدر اسلام، مسلمانان با گذشتن از تنگه جبل الطارق، فاصله کوتاه میان شمال آفریقا و اسپانیا را طی کردند و با فتح آن سرزمین، نام آندلس را بر آن نهادند. در طی قرنها حکوکت مسلمانان، آندلس پیشرفت‌های بسیاری کرد، بطوریکه برخی پایه گذار رنسانس علمی در اروپا و عاملی برای ایجاد امپراتوری قدرتمند اسپانیا در قرون ۱۷-۱۵ بود. دریانوردان اسپانیایی با کشف و فتح سرزمین‌های مختلف و انتقال منابع آنها، ثروت بسیاری را نصیب کشورشان نمودند. کشف قاره آمریکا و تسخیر آن بزرگترین رخداد تاریخ اسپانیا می‌تواند باشد. هم اکنون زبان رسمی تمام کشورهای قاره آمریکا بجز کانادا، ایالات متحده و برزیل، اسپانیایی است. طی قرون ۱۹-۱۷ اسپانیا به مرور مستعمرات خود را از دست داد و اکنون فقط جزایر قناری و بخش کوچکی از شمال آفریقا را در اختیار دارد. در مقابل سرزمین کوچکی از شمال تنگه جبل الطارق در جنوب اسپانیا از حدود سه قرن پیش تحت اشغال انگلستان است. در اواسط قرن بیستم ۱۹۳۹-۱۹۳۶ اسپانیا درگیر جنگ‌های داخلی شد و نتیجه آن روی کار آمدن حکومت دیکتاتوری ژنرال فرانکو بود که تا سال ۱۹۷۵ ادامه داشت. طی این سالها اسپانیا تقریباً در انزوا به سر می‌برد. پس از مرگ فرانکو دموکراسی در اسپانیا برقرار شد و نظام پارلمانی شکل گرفت.
پرچم فعلی اسپانیا بنا بر قانون اساسی این کشور (مصوبه ۱۹۷۸) از سه ردیف افقی تشکیل شده است. این سه ردیف افقی از بالا به پایین به رنگ قرمز، زرد و قرمز هستند. اندازه مساحت ردیف وسط که رنگ زرد باشد، دو برابر هر یک از ردیف‌های قرمز است. اسپانیا اجتماعی از۱۷ سرزمین با ۱۷پرچم و۱۷ سرود ملی متفاوت است. که در پرچم ملی این کشور نمادی از هر هفده پرچم وجود دارد. طرحی که در نوار زرد رنگ دیده می‌شود، دقیقا در مرکز واقع نشده و به سمت چپ متمایل است. طراحان پرچم به‌این مورد توجه داشته‌اند که در صورت وزش باد، سپر(طرح مرکزی) بخوبی دیده نخواهد شد و به همین دلیل سمبل اصلی در وسط نوار قرار ندارد. هر کدام از ربع دایره ها در نشان پرچم، نمایانگر یکی از ۴ سلسله و عصر پادشاهی مهم اسپانیا است که همه با هم در اواخر قرن ۱۵، اسپانیای متحد را تشکیل داده‌اند.
اسامی پادشاهان به قرار زیر است:
کاستیل: با قلعه و دژ مشخص شده است،
لئون: شیر نماد آن است،
آراگون: با ۵ نوار زرد، ۴ نوار قرمز عمودی مشخص شده است،
ناوار: نماد آن، زنجیرهای به هم متصل است،
موریس(پادشاه گرانادا) در پایین آرم با میوۀ انار مشخص شده است.
دو ستون محصور در پرچم نشانۀ کشف اسپانیا و استعمار آمریکاست و همچنین ستونها دروازۀ جبل الطارق به سوی اقیانوس اطلس به حساب می‌آیند.
PLUS & ULTRA دو کلمه‌ای هستند که بر روی ستونها دیده می‌شوند. این دو کلمه «دور دستها» معنی می‌دهند و کنایه‌ای هستند از دنیای جدید.
در جنگها، سربازان و نظامیان این کشور یک پرچم در کوله پشتی خود حمل می‌کردند و چنانچه در جنگ جانشان را از دست می‌دادند در همان پرچم پیچیده شده و به خاک سپرده می‌شدند.
پیش از این، سفید، آبی و بنفش رنگهای اصلی به کار رفته در پرچم این کشور بودند و هر ایالت و حکمرانی پرچم مجزایی داشت، حتی پرچمهای مختلفی متعلق به گروههای متفاوت مذهبی استفاده می‌شد. از حدود دهۀ چهارمِ قرن هجدهم به بعد بود که قرمز و زرد به عنوان رنگهای ثابت در پرچم انتخاب شدند.
در گذشته طرح اصلی که در مرکز پرچم قرار داشت یک عقاب بود که در بدن آن طرح پرچمهای ایالات متفاوت قرار داشت و دو ستونی که در پرچم فعلی دیده می‌شود با فاصله از بال عقاب جا داشت. از سال ۱۹۸۲ دستور داده شد که همۀ ایالاتی که تنها ۵۰ سال از ثبت پرچم شان گذشته، فقط و فقط باید از پرچم فعلی استفاده کنند چرا که هم اکنون نیز پرچمهای برافراشته دیگری با طرحی متفاوت از پرچم فعلی که پرچم ملی کشور اسپانیا است در اقصی نقاط این کشور به احتزاز در می‌آیند.

لینک دانلود فایل PDF مربوط به پست: ۱۱_spain